SIKÇA SORULAN SORULAR

S: Belediye Park ve Bahçelerinde çiçek soğanlarının kullanılmasındaki avantaj ve dezavantajları nelerdir?
C:Çiçek soğanlarının Türkiye genelinde Park ve peyzaj alanlarında yeterli kadar kullanılmaması sebeplerinden biri diğer mevsimlik çiçekler kadar uzun ömürlü olmaması ve çiçek soğanlarının bakım ve muhafazasyonunda yeterli bilgiye sahip olunmamasıdır.Son Yıllarda Özellikle Belediyeler çiçek soğanlarına önem vermiş olup halkın en büyük tepkisini çeken çiçeklerden biri haline gelmiştir.

S: Park ve bahçelere neden çiçek çiçek soğanı?  
C: Baharın ilk habercisi olarak bilinen laleler,sümbüller,nergizler,çiğdemler ve üzüm sümbülleri çiçeklenme dönemlerinde park ve bahçelerde ilk çiçeklenen çiçek gruplarıdır.Mart sonu ve Nisan başlarında ilk çiçeklenen bitki gruplarıdır.
Türkiye park ve bahçelerinde kullanılan  mevsimlik çiçekler genelde tek yıllık olup. Artık insanların ilgisini çok fazla çekmeyen Süs lahanası,Hercai,kadife,hüsnü Yusuf,aslanağzı gibi yıllardan beri alışagelmiş mevsimlik çiçeklerdir.ikinci yıl yada üçüncü yıl kullanılması imkansızdır.Çiçek soğanları mevsimlik çok yıllık bitkiler gurubuna girer ve rahatlıkla çoğaltılabilir uzun yıllar kullanılabilmektedir.Çiçek soğanları Avrupa da belediyelerin en fazla tercih ettiği mevsimlik çiçek gruplarına girmektedir.Halkın en fazla ilgisini ceken mevsimlik çiçekler başta laleler olmak üzere sümbüller,nergisler, üzüm sümbülleridir.
Çiçek soğanlarının diğer bir avantajı birim maliyeti en düşük olan mevsimlik çiçek grubuna girmesidir.
 Belediye park ve bahçelerin bakımı ve iş yoğunluğu  genelde bahar ve yaz aylarında olmaktadır.Lale sümbül,nergiz, çiğdem v.b çiçek soğanları dikim zamanı sonbahar aylarında olması belediye park ve bahçelerde iş yoğunluğunun en az olduğu dönemlerde dikim yapılması diger avantajlardan bir tanesidir.
Bunların yanında sonbaharda dikilen çiçek soğanları hava şartları nedeniyle sonbahar ve kış aylarında kesinlikle sulama yada bakım gerektirmez.Son yıllarda küresel ısınmanın nedeniyle su kullanım oranını en aza indirmek için çabalar gösterilmekte ve çiçek soğanlarının ihtiyacı olan toplam su miktarını zaten yağmur yoluyla gidermektedir.Böylece daha az su kullanılmakta ve su tasarrufu yapılmaktadır.
Çiçek soğanları diğer mevsimlik çiçeklere nazaran daha az hastalık ve zararlı riskine sahiptir.Örneğin don zararından -25  e  kadar etkilenmeyen tek mevsimlik çiçekler grubundandır.Zararlı riski farenin dışında yok denecek kadar azdır.
Renk ve çeşit özelliği bakımından en fazla değere sahip çiçek gruplarıdır.

S: Baharda neden lale ekemeyiz?
C: Baharda çiçek açan Lale ve Nergis soğanları çiçek açmaları için uzun ve serin bir döneme ihtiyaçları duyarlar. Bu yüzden sonbahar ya da kış başlarında ekilmeleri gerekir. Sonbaharda, toprak donmadan ekilmeleri gerekir. Çünkü güçlü kökler geliştirmeleri için zamana ihtiyaçları vardır.Vernazlizasyon (soğuklanma) isteğine ihtiyaç duyarlar.

S: Şubat ayındayım ve ekmeyi unuttuğum bir torba soğan buldum;gelecek seneye kadar beklemesi mümkün mü?
C: Hayır! Eğer hala canlı ve şişkinlerse hemen ekin, Soğanlar yaşayan bitkilerdir, onlar tohum değildir ve bekleyemezler kururlar.Buzdolabında saklayın yada bahçenize dikin. Çünkü soğanlar güçlüdür ve çok miktarda enerji depolamışlardır. Soğanlarınız sezon ne kadar geçmiş olursa olsun açmaya çalışacaklardır. Kaybedeceğiniz hiç bir şey yoktur, geç ekseniz bile sonuç alma ihtimaliniz vardır.

 

S: Belediye Park ve Bahçelerde görevli ziraat Mühendisiyim.Belediyemiz için gerekli çiçek soğanı miktarını belirleyeceğim .Metrekare ye toplam dikim yapılacak çiçek soğanı miktarı türlere göre sıralamasını gönderirmisiniz ?       C: Lale: 60-70 adet/metrekare , Sümbül:50-60 adet/metrekare,nergis:60-70 adet/metrekare, çiğdem:100-120 adet/metrekare, muscari:150 adet/metrekare, Süs soğanı:30-40 adet/metrekare, terslale :30 adet/metrekare, kardelen:130-140 adet/metrekare  

S: Ilıman iklimlerde baharda açan çiçek soğanlarını nasıl yetiştirebilirim?
C: Ilıman iklimlerde ve bölgelerde çiçek soğanları yetiştirmek mümkündür, fakat bu bölgelerde çiçek açma mevsimi soğuk bölgelere oranla daha erkendir.Bazı soğanlar bu bölgelere ekilmeden önceden soğutulmaya tabii tutulmalıdır bazılarında ise buna gerek yoktur.
* Soğutulmaya gerek olmayanlar: Amaryilis,Allium neopolitanum,Allium Rosenbachioum cannes Anemonu, St. Brigid Anemonu. Kar Çiğdemi, Hollanda süseni, Frezya, zambaklar, Omithogalum umbeltatum, Ranunaulus, Scilla Campomulata sparaxis, Triteleia uniflora ve Tritoni
* Soğutulmaya gerek olanlar: Laleler, Sümbüller, Çiğdemler ve diğer baharda açan çiçek soğanı çeşitleri.
-Ilıman kış bahçeciliği ipuçları: İlk önce ılıman iklimlerde kendini kanıtlamış bitkiler seçin. Soğuya dayanıklı ve ılık kış şartlarında önceden soğutmaya ihtiyaç olan soğanlar yıllık olarak ekilmelidir ve gelecek sonbahar yeni soğanlar ekilmelidir.Soğuğa ihtiyaç duyan soğanlar minimum 6 ila 8 hafta arası 4-7 derece de buzdolabında tutulmalıdır (Çoğu ev buzdolabı bu derecede çalışır). Eğer buzdolabını kullanırsanız çiçek soğanlarının yanına elma yada benzeri meyveler koymayın. Olgun meyvelerin salgıladığı etilen gazı soğanların içindeki çiçeği öldürür. Eğer soğanları sezon öncesi aldıysanız ve ekmeden önce birkaç ay beklemeniz gerekiyorsa merak etmeyin. Ekme zamanı gelene kadar 16 hafta boyunca buzdolabında tutabilirsiniz.Genelde soğanlar Aralık yada Ocak ayının başında ekilmelidir. 15-20 santim derine ekin,iyice sulayın ve nemi sağlaması sıcaklığı koruması için koruyucu bir tabakayla örtün. Soğanlar haftalar boyunca soğukla temas etmezlerse kısa zamanda yere çok yakın biçimde açarlar

S: Laleler baharda soldukları zaman ne yapabilirim? Ve Nergisler için ne yapabilirim?
C: Lalenin çiçeği solduğu zaman tohuma kaçmaması için çiçek kısmını kesin. Nergislerde bu uygulamaya gerek yoktur. Öylece bırakabilirsiniz. Soğan çiçekleri için tavsiye edilen uygulama yaprakları bırakmaktır böylece bitki gelecek bahar için enerji toparlar. Bu enerji toplama fotosentezle gerçekleşir.Bitki güneşten gelen oksijen, nitrojen, fosfor ve potosyum gibi elementleri besine dönüştürür. Bu besin soğanın içinde beyaz etki kısmında bir sonraki bahar için depo edilir. Çiçek açtıktan sonra yeşil yaprağı güneşte bırakmak gerekir bu kahverengi olmasına yol açar ve açtığından beri 6 hafta geçtiğini gösterir. Açtıktan sonraki solma döneminde yaprakları budayın. Destelemeyin, bağlamayın veya soğanın yapraklarını bu dönemde kesmeyin. Solan yapraklar temel olarak bahar soğanları sevenlerin uğraşmaları gereken bir sorundur. Tek poşetleme yöntemi kamuflajdır. 
Soğanlarla yıllık yada mevsimlik çiçeklerle yan yana dikmeyi deneyin bu da solan yaprakları kamufle etmenizde yardımcı olur. Ekme stratejisinde soğanları tek sıra ekmektense gurup olarak ekin. Baharda güzel görünürler ve kamuflaj için diğer bitkilere yer sağlarlar. Soğanlarla aynı yere dikilmiş yıllık bitkileri soğanlar ölene kadar gübrelemekten kaçının. Eğer hepsi gübrelenmiş ise çiçek açmadan altı hafta önce sadece çabuk etki eden bir doz nitrojene ihtiyaç vardır. Normalde soğanlar düşük nitrojen karışımına ihtiyaç vardır. Soğanlar besini absorbe edemeyecekleri için, çiçek açma zamanına yakın gübrelemek önerilmez.

S: Benim Lalelerim ikinci çiçek açma sezonunda pek iyi görünmüyorlar. Benim duyduğum soğanları yaz için topraktan çıkarıp yaz boyunca saklamak ve sonbaharda daha iyi sonuç vermeleri için tekrar ekmek. Bu doğru bir yöntemidir?
C: Bu eski yöntem zordur orta dereceli sonuçlar verir ve çok uğraştırır. En iyisi doğal olarak laleleri terar açmaları için bırakmaktır. Botaniksel yada değişik türler ve melez türleri mükemmel performans çıkarırlar ve bazen doğal yollardan bile gelişirler.
Melez türler arasına:Kırmızı cassini,Pembe don Qıshotte, zambak çiçekli aladdin ve ballade bir sezondan fazlası için uygundur.

S: Soğanları sonbaharın başlarında mı yoksa sonlarında mı ekmeliyiz?
C: Ekme zamanları değişkendir bu sizin iklim bölgenize göre değişir fakat genel kural erken ekmektir. Soğanların güçlü kökler yaratmaları gerekir. Kışın soğuğu ve dondan önce baharda açmaları için hazırlık ve güç toplamaları gerekir. Soğanları iyi sulanan yerlere ekin ve yeni ekilmiş soğan köklerinin besin alması için bolca sulayın.

S: Bana denilen; lale soğanı ne kadar büyük olursa çiçek o kadar iyi olur. Bu doğru mudur?
C: Genel olarak lale soğanı ne kadar büyük olursa çiçek de o kadar büyük olur. Fakat büyük olması demek iyi olması demek değildir. Örnek olarak, Tulipa Tarda türü Darwinin Melezi olan Apeldoornun yanında küçük ve narin kalır. Fakat bu küçük türler yetiştirilmesi en zevkli olanlarındandır. Dayanıklıdırlar. Lale soğanları çap yada büyüklük olarak ölçülür ve satılırlar.Büyük çaplı soğanlar genellikle kesme çiçek için kullanılmaktadır.Park ve bahçeler için en uygun soğan 9-10-11  kalibreli soğanlardır.12 ve üzeri kalibredeki çiçek soğanları, 9-10-11 cm ebatındaki çiçek soğanlarına nazaran daha fazla vejatatif aksama sahiptir.Böylece güneşten daha fazla faydalanır,bitki besin elementlerini daha çabuk bitki bünyesine iletir ve uzun ömürlü olamazlar çiçeklerini daha kısa sürede dökerler.

S: Laleler bahçede güneşli mi yoksa gölgelik bir yerde mi durmalıdır?
C: Laleler güneşi de gölgeyi de severler. Fakat bu sonbaharda lalelerinizi ekerken sonbahar bahçesindeki güneş ve gölgelerin yerlerine kanmayın. Unutmayın ki bahar gelip  laleler açtığında bahçenizdeki ağaçlarda yeşerecek ve bahçedeki gölge güneş dengesi değişecek.

S: Çiçek soğanlarının kümeler halinde ekilmesi gerektiğini duydum Bu neden önemlidir?
C: Grup halindeki soğanlar tek ekilenlere göre daha şık görünürler. Bahçenize renk uyumu ve etkisi yaratmak için aynı renkteki soğanları kümeler ve demetler halinde ekin.Güzel bir görüntü için soğanları üçgen şeklinde ekin (baklava şeklinde)sonuç olarak ektiğinizden daha fazla çiçek varmış gibi görünür.Genelde büyük soğanlar 5-7  cm küçükleri 3-4 cm aralıklarla ekin.

S: Soğanları gübrelemeli miyim?
C: Eğer soğanları tek bir sezon için ekiyorsanız gübreye gerek yoktur.Çiçek soğanları tek bir sezon için gerekli enerjiyi kendi içlerinde zaten bulundururlar. Natüralize etmek istediğiniz soğanlar için şunları uygulayın: Sonbahar ekme zamanında:
* İlk sezon için gübreye gerek yoktur.
* Naturalize edilmiş soğanlar için üç farklı opsiyon vardır. İyi bekletilmiş inek gübresi ve katkısı soğan ekilirken uygulanır. Yavaş etki eden soğan besini 9-9-6 NPK uygulanabilir. 8-8-8 veya 10-10-10(NPK) hızlı etki eden çözülebilen gübre uygulanabilir (her 90cm kare için bir kaşık).Yine ilk yıl için gübreye gerek yoktur.
Naturalize edilmiş soğanlar için, eğer geçen sezon inek gübresi uyguladıysanız daha fazla bir şey yapmaya gerek yoktur.
Eğer çabuk etki eden gübre kullandıysanız baharda çiçeklerin açmasına 6 hafta kala soğanlar ilk filizleri vermeye başladığı zaman nitrojenli çabuk etki den NPK gübresi kullanmalısınız.

S: Soğanları aldıktan ne zaman sonra ekmeliyim?
C: Bazen soğanları ekmeye hazır olmadığınız zamanlarda almanız gerekebilir. Fakat en iyisi soğanları aldıktan hemen sonra ekmenizdir. Eğer beklemeniz gerekirse güneş ışığı olmayan serin ve kuru bir yerde saklayın.Bazıları soğanları buzdolabında olgun meyvelerden ayrı saklar.Eğer doğru yerde saklanırsa haftalar hatta aylar boyunca bu işe yarayabilir.Fakat fazla bekletmeyin.En ideali sonbahardaki kök gelişiminden 6 hafta önce ekmektir.
En uygunu toprak sıcaklığı 16 derecenin altındayken soğanları ekmektir.Eğer 6 haftalık süreyi geçirirseniz toprak donmuşken kazmanız zor olabilir(sulamayı unutmayın).Baharda sonuç almak için sonbaharda ekmelisiniz,Geç ekilse bile soğanlar baharda açmak için programlanmış olduklarından ellerinden geleni yapıp açmaya çalışırlar.

İstek ve sorularınız için info@asyalale.com adresine mail atınız.